Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Tentoonstelling herbergen 2011

Voorstelling boek en opning tentoonstelling Herbergen in Sint-Kruis met schepen Franky Demon foto Eddy Dubruqué foto Eddy Dubruqué foto Eddy Dubruqué Tentoonstelling in De Zorge 17 en 18 sptember 2011 foto Yvette Kemel foto Yvette Kemel foto Yvette Kemel

Klik op de foto's om te vergroten

P E R S B E R I C H T

Tentoonstelling “Herbergen in Sint-Kruis” in De Zorge

Traditiegetrouw organiseert de Werkgroep Heemkunde Sint-Kruis met Sint-Kruiskermis een tweejaarlijkse tentoonstelling in lokaal De Zorge in de Moerkerkse Steenweg 194. Dit jaar staan de Sint-Kruise cafés in de kijker. Doorheen de geschiedenis zijn er vele tientallen cafés geweest in Sint-Kruis, plaatsen van ontmoeting en gezelligheid. Ook vandaag telt Sint-Kruis nog flink wat herbergen. De werkgroep bracht ze allemaal in kaart en presenteert in de oude herberg De Zorge een sfeervol en boeiend overzicht. Ter gelegenheid van deze tentoonstelling verschijnt een nieuwe publicatie van de hand van Dries Weyts.

Straatnamen

Herbergen of cabarets waren eeuwenlang niet alleen plaatsen van verpozing of vertier maar dienden ook voor officiële bijeenkomsten zoals openbare verkopen of schepencolleges. Ze waren ook oriëntatiepunten voor cartografen. Daardoor worden ze heel vaak vermeld op oude kaarten (ommelopers en kadasterkaarten). Namen als De Drie Brauwers, De Vijf Ringen of De Fortuin waren ooit gekende pleisterplaatsen in het Brugse Ommeland. Sommige herbergen gaan terug tot in de 13de eeuw en vandaag zijn er in Sint-Kruis nog steeds 13 cafés actief. Onlangs kreeg de nieuwe straat in de buurt van De Mote de naam ‘Gambrinusstraat’ wat verwijst naar de herberg en brouwerij die in die buurt ooit bestonden. Daarnaast kent Sint-Kruis nog een reeks straatnamen die verwijzen naar voormalige cafés zoals Schaakstraat, Keizerstraat, Altenastraat, Mexicostraat, Smulstraat…
 

Paalherbergen

Voor de gelegenheid wordt de oude raadzaal van De Zorge omgebouwd in een gezellige gelagzaal van een oude herberg. Tussen de realia, kaarten, meubelstukken en een sfeervolle powerpointpresentatie worden op panelen een 60-tal cafés voorgesteld. Elke herberg wordt toegelicht aan de hand van een steekkaart, een infotekst en foto’s van vroeger en nu. De expositie is opgebouwd volgens drie tijdvensters: herbergen uit het Ancien Régime, verdwenen cafés tussen 1800 en vandaag en de 13 resterende dranklokalen. Slechts twee cafés uit het oude Régime ontvangen tot op vandaag al eeuwen klanten: De Arend en ’t Apertje. Bijzonder zijn ook de ‘paalherbergen’. In 1275 kocht Brugge met goedkeuring van gravin Margaretha van Constantinopel gebiedsuitbreiding af van het Sijseelse. Paalstenen bakenden de zogenaamde ’paallanden’ af. Binnen het Brugse gebied golden andere rechts- en belastingsregels dan erbuiten. Daarom ontstonden heel snel herbergen die net buiten de palen lagen en consumpties waren er goedkoper. Ze trokken dan ook veel zogenaamde ‘buitendrinkers’ aan. Sommige herbergen waren in hun naam duidelijk: Al-te-na en Al-te-bij wezen op de nabijheid van de stadsgrens.

 ’t Zwart Huis

Tijdens de godsdienstoorlogen in de 16de eeuw was Brugge ingenomen door Calvinisten. Tijdens het calvinistisch bewind werd door het stadsbestuur besloten om alle bomen en hoge gebouwen (herbergen, molens, kloosters, kastelen en kerken) op Brugs grondgebied binnen een straal van 1000 passen van de stadswallen af te breken. Doel was om vijandelijke kanonnen van de Gentenaars en/of Oostenrijkers geen kans te geven om de stad te beschieten. Enkel herberg Het Zwart Huis bleef gespaard.

Publicatie uitverkocht

WHSK-lid Dries Weyts vorst al sinds 1997 naar de historiek van alle cafés die ooit op het grondgebied van de parochie Sint-Kruis stonden. Daartoe behoorde vroeger ook Vivenkapelle zodat er meer dan honderd herbergen in kaart zijn gebracht. In de inleiding van het boek worden verschillende aspecten van het onderwerp herbergen belicht: de naamgeving, de ligging, de herbergspelen, enz. De cafés worden besproken per wijk en per straat. Het was de bedoeling een korte geschiedenis van elke herberg te schetsen, zonder echter aan huizengeschiedenis of familieonderzoek te doen. Gesprekken met vroegere uitbaters of nakomelingen van hen geven extra kleur aan het verhaal. In Sint-Kruis tellen we 102 locaties, in Male 20 en in Vivenkapelle 26. In totaal waren er in het begin van 2011 nog 16 herbergen te bezoeken, zes maanden later zijn er reeds 2 minder. Het boek bevat verschillende (23) situatietekeningen en plannen van herbergen, alsook 151 foto’s waarvan enkele uitzonderlijke opnames. Het lokale gebeuren in of rond de herbergen wordt besproken en anekdotes worden aangehaald zoals het aanstellen van wijkburgemeester Pier Stock in de wijk “Afscheure”.